L.dz. 690/MPORIA/2026
Kraków, 27 maja 2026 r.
Opinia nr ZR 328
Zespołu Rzeczoznawców
przy Radzie Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów RP
Treść pytań:
Dotyczy: Temperatura w pomieszczeniu WC w lokalu mieszkalnym w budynku wielorodzinnym
- Zwracam się z uprzejmą prośbą o komentarz i interpretację przepisów dot. wymaganej temperatury w pomieszczeniu WC będącym pomieszczeniem w lokalu mieszkalnym w budynku wielorodzinnym. Pomieszczenie WC jest wyposażone w umywalkę oraz ustęp. Czy projektując instalację ogrzewania należy przyjąć pomieszczenie WC za pomieszczenie przeznaczone do rozbierania się i obliczać temperaturę obliczeniową dla tego pomieszczenia równą +24°C? Korzystając z tego pomieszczenia, użytkownik nie rozbiera się zupełnie, ale częściowo. Nie sposób przecież skorzystać z ustępu bez rozbierania się. Czy zatem powinno to pomieszczenie być uznane za pomieszczenie do rozbierania się? Czy prawo budowlane przewiduje definicję rozbierania się?
- Czy temperatura obliczeniowa wskazana w § 134 ust.2 WT powinna być możliwa do osiągnięcia w pomieszczeniu przez użytkownika (a więc czy użytkownik ma prawo oczekiwać możliwości uzyskania w pomieszczeniu temperatury zgodnej z wartością obliczeniową)? Czy zgodnie z § 134 ust. 6 ̶ wystarczającą temperaturą jest +16°C? Jeśli jedynie +16°C ̶ dla wszystkich pomieszczeń powyżej +20°C temperatury obliczeniowej, to de facto nie ma różnicy między pomieszczeniami mającymi temperaturę obliczeniową +20°C a +24°C. Skoro ustawodawca w § 134 ust. 2 WT wyraźnie rozróżnił dwa rodzaje pomieszczeń – o temperaturze obliczeniowej +20 °C i +24 °C – to niejasne pozostaje, dlaczego w ust. 6 tego samego paragrafu dopuszcza się taką samą minimalną temperaturę +16 °C dla obu kategorii pomieszczeń. Taka redakcja przepisu może prowadzić do praktycznego zrównania pomieszczeń o odmiennym przeznaczeniu, mimo, że ich potrzeby cieplne są różne. Proszę zatem o wyjaśnienie, w jaki sposób należy interpretować tę różnicę – czy wskazane w § 134 ust.2 +24 °C oznacza rzeczywiste zobowiązanie projektowe i eksploatacyjne dla pomieszczeń przeznaczonych do rozbierania się, czy też ust. § 134 ust. 6 WT umożliwia faktyczne odstąpienie od zapewnienia komfortu cieplnego przewidzianego w ust. 2?
Podstawy prawne:
[1] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz.U. 2022 poz.1225).
§ 134. [Szczytowa moc cieplna]
(…)
- Do obliczania szczytowej mocy cieplnej należy przyjmować temperatury obliczeniowe zewnętrzne zgodnie z Polską Normą dotyczącą obliczeniowych temperatur zewnętrznych, a temperatury obliczeniowe ogrzewanych pomieszczeń ̶̶ zgodnie z poniższą tabelą:
|
Temperatury obliczeniowe*) |
Przeznaczenie lub sposób wykorzystywania pomieszczeń |
Przykłady pomieszczeń |
|
1 |
2 |
3 |
|
(…) |
||
|
+16°C |
- w których nie występują zyski ciepła, przeznaczone na pobyt ludzi: - w okryciach zewnętrznych w pozycji siedzącej i stojącej, |
sale widowiskowe bez szatni, ustępy publiczne, szatnie okryć zewnętrznych, hale produkcyjne, sale gimnastyczne, |
|
- bez okryć zewnętrznych, znajdujących się w ruchu lub wykonujących pracę fizyczną |
kuchnie indywidualne wyposażone w paleniska węglowe |
|
|
- w których występują zyski ciepła od urządzeń technologicznych, oświetlenia itp., nieprzekraczające |
|
|
|
+20°C |
- przeznaczone na stały pobyt ludzi bez okryć zewnętrznych, niewykonujących w sposób ciągły pracy fizycznej |
pokoje mieszkalne, przedpokoje, kuchnie indywidualne wyposażone w paleniska gazowe lub elektryczne, pokoje biurowe, sale posiedzeń |
|
+24°C |
- przeznaczone do rozbierania, - przeznaczone na pobyt ludzi bez odzieży |
łazienki, rozbieralnie-szatnie, umywalnie, natryskownie, hale pływalni, gabinety lekarskie |
(…)
- W budynku zasilanym z sieci ciepłowniczej oraz w budynku z własnym (indywidualnym) źródłem ciepła na olej opałowy, paliwo gazowe lub energię elektryczną, regulatory dopływu ciepła do grzejników powinny działać automatycznie, w zależności od zmian temperatury wewnętrznej w pomieszczeniach, w których są zainstalowane. (…)
- Urządzenia, o których mowa w ust. 5, powinny umożliwiać użytkownikom uzyskanie w pomieszczeniach temperatury niższej od obliczeniowej, przy czym nie niższej niż 16°C w pomieszczeniach o temperaturze obliczeniowej 20°C i wyższej.
Tekst jednolity
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001225
[2] Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
Załącznik Nr 3 Wymagania Dla Pomieszczeń I Urządzeń Higieniczno-Sanitarnych Rozdział 3 - Umywalnie i pomieszczenia z natryskami Rozdział 4 - Ustępy
Tekst jednolity
Inne źródła i opracowania naukowe:
[1] ISO 7730:2025 Ergonomics of the thermal environment — Analytical determination and interpretation of thermal comfort using calculation of the PMV and PPD indices and local thermal comfort criteria
par. 6 Thermal comfort is defined in as “that condition of mind which expresses satisfaction with the thermal environment”
https://www.iso.org/standard/85803.html
[2] Leen Peeters1, a, Richard de Dearb, Jan Hensenc, William D’Haeseleer*, Thermal comfort in residential buildings: Comfort values and scales for building energy simulation
“(…) 3 thermal zones are distinguished in residential buildings: bathroom, bedroom and others. In bathrooms, a wet naked body requires special thermal comfort, while in a bedroom especially overheating requires attention. (…)”
https://pure.tue.nl/ws/files/3004204/675604553008981.pdf
[3] WHO Housing and health guidelines
Indoor housing temperatures should be high enough to protect residents from the harmful health effects of cold. For countries with temperate or colder climates, 18 ˚C has been proposed as a safe and well-balanced indoor temperature to protect the health of general populations during cold seasons.
https://www.who.int/publications/i/item/9789241550376
Opinia Zespołu Rzeczoznawców przy MPOIA RP:
Analizując pytanie nr 1 należy zauważyć, że Ustawodawca przewidział temperaturę +24 °C dla bardzo specyficznie określonej grupy pomieszczeń, obejmującej miejsca do rozbierania się oraz przebywania bez odzieży. Jako przykłady takich pomieszczeń Ustawodawca wskazuje bądź pomieszczenia, w których mogą przebywać osoby mokre, bądź osoby chore wymagające podwyższonego komfortu cieplnego, bądź małe dzieci w wieku do lat trzech. Samodzielne pomieszczenie WC nie kwalifikuje się do tych grup. Należy też wziąć pod uwagę, że, według Ustawodawcy, dla pomieszczeń toalet publicznych dopuszczalna jest nawet temperatura +16°C, co jasno wskazuje, że toalety nie są pomieszczeniami dla których należy przyjmować specjalne parametry temperaturowe.
Założenie to potwierdza załącznik Wymagania Dla Pomieszczeń i Urządzeń Higieniczno-Sanitarnych do Rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, który wyraźnie rozdziela wymagania dla pomieszczeń Umywalni i pomieszczeń z natryskami od Ustępów, traktując je jako odrębne kategorie.
Można też przyjąć, że temperatura +20 C spełnia wymagania komfortu cieplnego, opisane w par. 6 normy ISO 7730:2025, gdyż z reguły osoby przebywające w pomieszczeniu toalet są częściowo ubrane, a zarówno okrycie korpusu jaki i stóp zwiększa komfort termiczny przy standardowej temperaturze. W podobnym kierunku idą także wnioski Leen Peeters, Richard de Dearb, Jan Hensenc, William D’Haeseleer, którzy proponują podział termiczny pomieszczeń na trzy grupy:
- łazienek, gdzie mokre nagie ciało wymaga podwyższonego komfortu cieplnego,
- sypialni, gdzie wymagana jest temperatura niższa od standardowej,
- wszystkich pozostałych pomieszczeń mieszkalnych.
Ponadto warto wspomnieć, że wskazana w WT temperatura +20 C jest wyższa niż zalecana przez WHO temperatura +18 C jako bezpieczna i zbalansowana temperatura wewnętrzna.
Natomiast w kwestii pytania nr 2 Należy zauważyć, że przytoczony pkt 6 należy rozpatrywać łącznie z poprzedzającym go pkt 5. Odnosi się on do automatycznej regulacji pracy grzejników i możliwości ograniczenia dopływu czynnika grzewczego do grzejnika w zależności od temperatury mierzonej w pomieszczeniu. Ustawodawca w pkt 6 dopuszcza jedynie możliwość ograniczenia temperatury na żądanie użytkownika, z zastrzeżeniem, że dla pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi bez okryć zewnętrznych lub bez ubrań temperatura ta nie może spaść poniżej 16 C. W żaden sposób nie oznacza to zrównania pomieszczeń
o standardowych wymaganiach termicznych z pomieszczeniami o podwyższonych parametrach.
Wnioski:
W opinii Zespołu przedstawione na wstępie w treści pytania stanowisko projektanta nie znajduje potwierdzenia ani w ustawodawstwie, ani w normach czy zaleceniach naukowych. W świetle tych opracowań temperatura +20 C jest w zupełności wystarczająca do zapewnienia komfortu cieplnego osobom korzystającym z toalet w lokalu mieszkalnym w budynku wielorodzinnym.
Natomiast zapisy § 134, ust. 6 Rozporządzenia w ocenie Zespołu w żaden sposób nie zrównują wymogów dla różnych kategorii pomieszczeń ani nie umożliwiają odstąpienia od zapewnienia komfortu cieplnego przewidzianego w ust. 2, a jedynie dopuszczają dostosowanie temperatury do indywidualnych preferencji użytkownika, zgodnie z wymogami par 6 normy ISO 7730:2025.
(AB)
arch. Wojciech Dobrzański
Koordynator Zespołu Rzeczoznawców
przy Radzie Małopolskiej Okręgowej IARP
arch. Marek Kaszyński
Przewodniczący Rady
Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów RP
Niniejszy dokument nie stanowi oficjalnej wykładni przepisów prawa i nie może być stosowany jako podstawa prawna do rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach. Opinie i propozycje zawarte w stanowiskach Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów RP należy traktować jako materiał pomocniczy.
Uwaga: Niniejsza opinia jest zgodna z obowiązującymi przepisami na czas jej sporządzenia.





