L.dz.0627/MPORIA/2026

Kraków, 19 maja 2026 r.

Opinia ZL-14

Zespołu ds. Legislacji

przy Radzie Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów RP

Treść pytania:

Czy organ administracji architektoniczno - budowlanej ma prawo żądać sprawdzenia PAB poniższych obiektów lub czy ma prawo żądać deklaracji od projektanta, że projekt architektoniczno-budowlany poniższych obiektów typu:

utwardzone miejsca postojowe, w tym również grupy takich miejsc (np. 15 stanowisk),

drogi wewnętrzne,

zbiorniki na wodę deszczową,

murki oporowe (tu wysokości ok. 1 m),

sieci elektroenergetyczne, w tym w postaci kabli układanych w ziemi,

a także szerokiej grupy obiektów budowlanych nieposiadających cech, które można by określić jako „konstrukcyjne", lub takich, których wykonanie wymaga jedynie zastosowania zgodnie z przeznaczeniem określonym w karcie produktu wydanej przez producenta danego materiału budowlanego, bez konieczności wykonywania jakichkolwiek obliczeń konstrukcyjnych - nie wymagają sprawdzania.

Podstawa prawna:

[1] Ustawa Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2025 r., poz. 418, 1080, 1535, 1847)

Art. 20 ust. 2 Projektant zapewnia sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego oraz technicznego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.

Art. 20 ust. 3 Obowiązek, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy:

1) zakresu objętego sprawdzaniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych;

2) projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe.

Art. 35 ust. 1 pkt 3a ppkt a) Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

3a) dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

Art. 35 ust. 3. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia.

[2] Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691)

Art. 123. § 1. W toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia.

Art. 123 § 2 Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

Opinia:

Zgodnie z obowiązującymi prawem projektant jest zobowiązany do zapewnienia sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz technicznego wyłącznie, jeśli zakresem opracowania objęte są obiekty budowlane nie spełniające zapisów zwolnienia z takiego obowiązku zgodnie z art. 20 ust. 3. Ustawy [1]. Tym samym podkreśla się, że ustawodawca nie objął obowiązkiem sprawdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu. Art. 20 ust. 3 Ustawy [1] umożliwia projektantowi zwolnienie z obowiązku sprawdzenia projektu w dwóch przypadkach:

• w przypadku gdy dany zakres był objęty sprawdzeniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych np. pozwolenie konserwatorskie (Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych,

• w przypadku gdy zakresem inwestycji objęty jest obiekt budowlany o prostej konstrukcji.

W tym miejscu należy podkreślić, że zapis art. 20 ust. 3 pkt 2 Ustawy [1] określający obiekty budowlane zwolnione z obowiązku zapewnienia sprawdzenia jest zbiorem otwartym, a wymienione obiekty są wyłącznie przykładowymi. Potwierdzeniem powyższego jest fakt użycia sformułowania „jak” które należy interpretować wyłącznie jako przykład/porównanie nawiązujące do podstawowego kryterium, którym jest spełnienie definicji obiektu budowlanego o prostej konstrukcji. Wymienione obiekty tj.: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe jednoznacznie wskazują, że obiekty te zaliczające się do kategorii I II oraz III zgodnie z załącznikiem do Ustawy [1] nie podlegają konieczności sprawdzenia. Podstawowym i fundamentalnym kryterium pozostaje ocena projektanta czy dany obiekt budowlany cechuje się prostą konstrukcją.

Jednoczenie należy zwrócić uwagę, że wymienione w pytaniu obiekty tj.: „utwardzone miejsca postojowe, w tym również grupy takich miejsc (np. 15 stanowisk), drogi wewnętrzne, zbiorniki na wodę deszczową, murki oporowe (tu wysokości ok. 1 m), sieci elektroenergetyczne, w tym w postaci kabli układanych w ziemi” mogą przyjąć formę obiektów o prostej konstrukcji (np. zbiornik na wody opadowe) lub też nie będą obiektami wymagającymi opracowania obliczeń konstrukcyjnych z uwagi na charakterystyczny „brak konstrukcji” (np. wewnętrzna linia zasilająca). Z uwagi na powyższe uznaje się za możliwe zaliczenie np. szczelnego zbiornika na wodę deszczową, muru oporowego, drogi wewnętrznej jako obiektu budowlanego o prostej konstrukcji, jednak podlega to w każdym przypadku indywidualnej ocenie projektanta.

Ponadto, należy zwrócić uwagę, że w przypadku np. planowanej budowy do 10 miejsc postojowych dane obiekty mogą one nie podlegać pozwoleniu ani zgłoszeniu (pod warunkiem zgodności z zapisami Ustawy [1]) w takim przypadku obiekty te mogą również nie podlegać sprawdzeniu.

W nawiązaniu do powyższych informacji odpowiedni wydział organu administracji architektoniczno-budowlanej może wymagać od wnioskodawcy usunięcia wskazanych nieprawidłowości w formie postanowienia. Niemniej jednak to do obowiązków projektanta należy określenie i ewentualne zapewnienie udziału osoby posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności w celu sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu technicznego. Odpowiedni organ administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3a) ppkt a) oraz art. 35 ust. 3 Ustawy [1] może nałożyć obowiązek usunięcia nieprawidłowości obejmującej brak dołączenia sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego, jednak nie może wymagać od projektanta oddzielnej formy deklaracji w przedmiotowej sprawie. Natomiast organ administracji architektoniczno-budowlanej ma prawo nałożyć obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Należy podkreślić, że brak projektanta sprawdzającego w części projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu technicznego jest równoważny z przedstawieniem stanowiska głównego projektanta w tej sprawie i nie wymaga to osobnych oświadczeń lub deklaracji. Ponadto należy podkreślić, że do obowiązku projektanta należy odpowiednia ocena sytuacji i określenie, czy koniecznym jest zapewnienie sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz technicznego pod względem zgodności z przepisami z pełną odpowiedzialnością za podjętą decyzję. Organ administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 35 ust. 3 Ustawy [1] oraz art. 123. § 1 i § 2 Ustawy [2] w toku postępowania wydaje postanowienie, które dotyczy poszczególnych kwestii przedmiotowego wniosku, lecz nie rozstrzyga o istocie jego sprawy. Co do zasady dopiero decyzja administracyjna jest aktem rozstrzygającym.

Jednocześnie zwraca się uwagę, że ustawodawca nie uniemożliwia sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego lub technicznego przez projektanta sprawdzającego niezależnie od wielkości i skomplikowania przedmiotowego obiektu budowlanego objętego opracowaniem.

(JB)

arch. Bernadetta Półchłopek-Szczygieł

Koordynator Zespołu ds. Legislacji

przy Radzie Małopolskiej Okręgowej IARP

arch. Marek Kaszyński

Przewodniczący Rady

Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów RP

Niniejszy dokument nie stanowi oficjalnej wykładni przepisów prawa i nie może być stosowany jako podstawa prawna do rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach. Opinie i propozycje zawarte w stanowiskach Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów RP należy traktować jako materiał pomocniczy.

Uwaga: Niniejsza opinia jest zgodna z obowiązującymi przepisami na czas jej sporządzenia.