W dniach 28 października, 19 listopada, 3 grudnia, 10 grudnia oraz 17 grudnia 2025 roku w Zespole Szkół Technicznych i Placówek im. Stanisława Staszica w Nowym Targu odbył się cykl zajęć edukacyjnych w ramach bloku tematycznego „Ja i przestrzeń”. Zajęcia prowadziła mgr inż. arch. Agnieszka Fudali z uczniami II klasy Technikum Architektury Krajobrazu. Każde spotkanie trwało dwie godziny lekcyjne i było częścią programu „Kształtowanie przestrzeni”.

Celem zajęć było rozwijanie wśród młodzieży świadomości przestrzennej, zrozumienia relacji między człowiekiem a otoczeniem oraz podstawowych zasad projektowania i czytania rysunku architektonicznego.

Pierwsze spotkania koncentrowały się na pojęciu przestrzeni jako zjawiska wielowymiarowego – fizycznego, społecznego i emocjonalnego. Każde zajęcia rozpoczynały się od zmiany ustawienia mebli w sali lekcyjnej, co stało się punktem wyjścia do refleksji nad wpływem aranżacji wnętrza na atmosferę pracy, komunikację i poczucie wspólnoty. Uczniowie zauważyli, że nowy układ sprzyjał większej otwartości oraz integracji grupy.

W dalszej części zajęć młodzież analizowała pojęcie „przestrzeni”, rozumiane zarówno jako konkretne miejsce, jak i strefa komfortu. Uczniowie wyodrębniali różne jej kategorie: przestrzeń publiczną, prywatną, półpubliczną, pseudopubliczną, mikro- i makroprzestrzeń oraz przestrzeń zurbanizowaną. Pracując z mapami, lokalizowali znane sobie miejsca – szkołę, ulicę, osiedle – nadawali im odpowiednie kategorie, oceniali ich wady i zalety oraz proponowali zmiany poprawiające komfort i bezpieczeństwo użytkowników.

Istotnym elementem zajęć były rozmowy o emocjach wywoływanych przez przestrzeń oraz o roli światła, koloru i układu funkcjonalnego w kształtowaniu nastroju. Zajęcia zakończyło ćwiczenie „Funkcja i Przestrzeń”, podczas którego uczniowie tworzyli diagramy funkcjonalno-przestrzenne własnych domów, analizując zależności między funkcją pomieszczeń, ich wielkością i lokalizacją.

Kolejne spotkanie poświęcone było zagadnieniu domu jako podstawowego schronienia człowieka. Uczniowie zastanawiali się, dlaczego ludzie potrzebują domów i jaką rolę pełnią one w różnych kulturach i środowiskach. Analizowano przykłady budownictwa z Polski, Europy oraz tradycyjnych schronień ludów tubylczych, a także „domów” zwierząt. Prezentacja multimedialna ukazała pierwsze formy schronień oraz wpływ klimatu, trybu życia i dostępnych materiałów na kształt architektury.

W części warsztatowej młodzież rozważała problemy współczesnego budownictwa i rozwiązania podnoszące komfort życia, wcielając się w role różnych użytkowników i dobierając dla nich odpowiednie typy mieszkań. Podsumowanie zajęć podkreśliło istnienie uniwersalnych zasad projektowania, które zawsze powinny być uzupełniane analizą indywidualnych potrzeb oraz odpowiedzialnością za wpływ inwestycji na otoczenie.

Ostatnie zajęcia cyklu poświęcono podstawom odwzorowania przestrzeni w rysunku technicznym. Uczniowie poznawali pojęcia miary, skali i proporcji, uczyli się czytania rzutów, przekrojów i elewacji oraz analizowali zawartość projektu domu jednorodzinnego. W ramach pracy zespołowej wykonywali uproszczone rzuty domów dostosowanych do potrzeb różnych użytkowników, odczytywali wymiary i symbole oraz poznawali zasady ergonomii i złotego podziału.

Cykl zajęć pokazał, że przestrzeń i dom nie są jedynie obiektami materialnymi, lecz elementami kultury, relacji społecznych i emocji. Uczniowie z dużym zaangażowaniem uczestniczyli w dyskusjach i ćwiczeniach, rozwijając umiejętność świadomego postrzegania i kształtowania otoczenia. Program „Kształtowanie przestrzeni” stał się dla młodzieży cennym doświadczeniem, łączącym teorię architektury z praktycznym myśleniem projektowym i odpowiedzialnością za jakość przestrzeni, w której żyjemy.

W kolejnych artykułach zaprezentujemy następne grupy uczestniczące w programie Kształtowanie Przestrzeni oraz realizowane przez nie działania w ramach zajęć.

Serdecznie zapraszamy do współpracy i dołączenia do programu „Kształtowanie Przestrzeni” – wspólnie kształtujmy świadomość przestrzenną młodego pokolenia!

Kształtowanie Przestrzeni - semestr zimowy roku szkolnego 2025/2026.

Program Kształtowanie Przestrzeni organizowany przez Izba Architektów RP.