30 maja 2026 roku w Służewskim Domu Kultury w Warszawie odbyła się uroczysta gala finałowa 13. edycji ogólnopolskiego konkursu edukacyjnego „Kształtowanie Przestrzeni”, organizowanego przez Izbę Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. Tegoroczna edycja odbywała się pod hasłem „Nasza ulica 2.0”, zachęcając młodzież do refleksji nad przyszłością przestrzeni publicznych i rolą ulic w nowoczesnych, przyjaznych mieszkańcom miastach.

W wydarzeniu uczestniczyli laureaci konkursu, nauczyciele, rodzice, przedstawiciele instytucji partnerskich, członkowie jury oraz osoby zaangażowane w rozwój edukacji architektonicznej i przestrzennej w Polsce. Małopolską Okręgową Izbę Architektów RP podczas gali reprezentowała kol. Aneta Temecka – członkini Rady MPOIA RP oraz koordynatorka programu „Kształtowanie Przestrzeni” w okręgu małopolskim.

„Nasza ulica 2.0” – spojrzenie młodych na miasto przyszłości

Tegoroczny temat konkursu postawił przed uczestnikami ambitne zadanie zaprojektowania ulic odpowiadających na współczesne wyzwania społeczne, środowiskowe i komunikacyjne. Młodzi autorzy mieli okazję zaprezentować własne wizje przestrzeni publicznych – bardziej zielonych, dostępnych, bezpiecznych i przyjaznych dla wszystkich użytkowników.

Zainteresowanie konkursem po raz kolejny potwierdziło potrzebę prowadzenia edukacji architektonicznej i przestrzennej wśród młodego pokolenia. Do organizatorów wpłynęło 109 prac przygotowanych przez 219 uczniów z 50 placówek edukacyjnych reprezentujących 10 województw.

Laureatów wyłoniono w dwóch kategoriach wiekowych:

• ⁠ ⁠klasy VI–VIII szkół podstawowych,
• ⁠ szkoły ponadpodstawowe.

Nagrodzone projekty wyróżniały się nie tylko wysokim poziomem graficznym i pomysłowością, ale przede wszystkim dojrzałym spojrzeniem na wyzwania związane z projektowaniem przestrzeni miejskich. Wiele prac podejmowało tematykę zrównoważonego rozwoju, adaptacji do zmian klimatu, integracji społecznej oraz poprawy jakości życia mieszkańców.

Poniżej prezentujemy laureatów z placówek oświatowych województwa małopolskiego, którzy zostali nagrodzeni w XIII edycji ogólnopolskiego konkursu „Nasza Ulica 2.0”, organizowanego przez Izbę Architektów RP w ramach programu edukacyjnego „Kształtowanie Przestrzeni”.

fot. Joanna Kantor-Martynuska

Nagrody otrzymali następujący uczniowie i reprezentowane przez nich placówki:

Kategoria – uczniowie klas 6-8 szkół podstawowych:

NAGRODA SPECJALNA 

ZOBACZ FILM

Praca została wyróżniona za trafne odczytanie treści zadania: analizę dobrze znanej autorom ulicy Andersa w Krakowie oraz zaproponowanie zmian, które mogłyby uczynić ją bardziej przyjaznym miejscem do życia. Autorzy nie ograniczyli się jedynie do współczesnych obserwacji – sięgnęli do historii Nowej Huty, prześledzili założenia przyświecające pierwszym budowniczym i zwrócili uwagę, że niektóre zmiany nie wytrzymały próby czasu. Zauważyli, że zniknęło to, co było w tej przestrzeni najcenniejsze – miejsca integracji sąsiedzkiej zanurzone w kojącej zieleni. W swojej pracy zaproponowali rozwiązania, które mogą przywrócić pierwotny charakter, np. parki kieszonkowe chroniące przed słońcem i samochodami czy galerię rzeźb plenerowych. Koncepcja wyróżniła się szacunkiem dla historii miejsca oraz spójnością pomiędzy proponowanymi zmianami, a sposobem ich przedstawienia. Dziękujemy za zaproszenie na pokaz współczesnej kroniki filmowej.

Kategoria - uczniowie szkół ponadpodstawowych:

III MIEJSCE EX AEQUO

ZOBACZ FILM

Przestrzeń wokół dworca jest pierwszym obrazem miasta zapamiętanym przez przyjezdnych. Dla autorki krakowska ulica Pawia to dziś miejsce zdominowane przez wielkomiejski pośpiech, beton i ruch samochodowy. Odpowiedzią na tę diagnozę staje się wizja bardziej przyjaznej, kolorowej przestrzeni sprzyjającej spotkaniom i odpoczynkowi. Pod charakterystycznymi daszkami–parasolkami światło rozprasza się na chodnikach, nadając barwy nawet szaremu betonowi. Zaproponowane rozwiązania ożywiają ulicę, poprawiają komfort użytkowników i wprowadzają do centrum miasta element lekkości oraz zabawy. Przywołując skojarzenie z utworem zespołu Maanam „Krakowski spleen”, można powiedzieć, że autorka “Krakowskiego snu” nie czeka na wiatr zmian, lecz sama je inicjuje. Do przestrzeni ulicy zaprasza światło, kolor i humor, pokazując, że nawet niewielkie interwencje mogą całkowicie odmienić atmosferę miejsca. Jury doceniło również filmik za przemyślany scenariusz, ciekawą fabułę i zwroty akcji. Znaczące przemiany w świecie już nieraz zaczynały się od słów “mam marzenie” i “miałam sen”.

WYRÓŻNIENIE EX AEQUO

ZOBACZ FILM

Kraków i okolice. Ulice Gwieździsta, Bałtycka, Ogrodowa, Obozowa, Mickiewicza i Królewska. Autorzy zwracają uwagę na to, że nazwy ulic często są tylko informacją na tabliczce i nie mówią nic o danym miejscu. W swojej pracy próbują więc odkryć ich tożsamość, szukając inspiracji w historii, otoczeniu i skojarzeniach związanych z nazwami. Jury doceniło ciekawy i oryginalny pomysł „nadania duszy” ulicom, choć zauważyło też, że nawiązania do historii nie zawsze budzą wyłącznie pozytywne skojarzenia. Niemniej ten uroczy pomysł oraz estetyczna realizacja zarówno planszy jak i filmiku, zasługują na zauważenie.

WYRÓŻNIENIE EX AEQUO

ZOBACZ FILM

O terenie pod estakadą rzadko myślimy jak o części miasta przeznaczonej dla ludzi. Autor zwraca uwagę na zaniedbany fragment ulicy Armii Krajowej w Krakowie, miejscu zapomnianym i pozbawionym codziennej aktywności. Próbuje nadać mu nową energię, a przez to przywrócić je mieszkańcom. Wizja uatrakcyjnienia drogi do szkoły jest tak kusząca, że sam pomysłodawca zaczyna mieć wątpliwości, czy dotrze na czas na lekcje. Jury doceniło próbę reanimacji „betonowego korytarza” i wrażliwość autora na niecodzienne, niedocenione miejsce, które ma potencjał czekający na kogoś tak pomysłowego.

Wyniki konkursu.

Serdecznie gratulujemy uczniom, nauczycielom oraz wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie prac konkursowych. Cieszymy się, że młodzi mieszkańcy Małopolski z taką kreatywnością i wrażliwością podejmują temat jakości przestrzeni, w której żyją.

Jury konkursu

Oceny prac dokonało jury złożone z przedstawicieli instytucji zajmujących się architekturą, kulturą, ochroną dziedzictwa oraz edukacją:

• ⁠ ⁠Agnieszka Beblowska-Bednarkiewicz – Narodowe Centrum Kultury,
• ⁠ ⁠Katarzyna Domagalska – Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki,
• ⁠ ⁠Joanna Jaskułowska – Izba Architektów RP,
• ⁠ ⁠Monika Kmera – Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego PLGBC,
• ⁠ ⁠Anna Kulińska – Izba Architektów RP,
• ⁠ ⁠Bogumiła Olkowska – Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
• ⁠ ⁠Katarzyna Roszkowska – Izba Architektów RP,
• ⁠ ⁠Margerita Szulińska – Narodowy Instytut Dziedzictwa,
• ⁠ ⁠Ewa Szymańska-Sułkowska – Izba Architektów RP.

Jurorzy podkreślali wysoki poziom nadesłanych prac oraz ogromną świadomość młodych uczestników dotyczącą jakości przestrzeni publicznej i odpowiedzialnego kształtowania środowiska życia.

Partnerzy i patroni

Organizatorem konkursu była Izba Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, a partnerem wydarzenia Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP).

Konkurs odbywał się pod honorowym patronatem:

• ⁠ ⁠Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
• ⁠ ⁠Ministra Edukacji,
• ⁠ ⁠Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Ekologicznego PLGBC,
• ⁠ ⁠Narodowego Instytutu Dziedzictwa,
• ⁠ ⁠Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki,
• ⁠ ⁠Narodowego Centrum Kultury.

Patronat medialny nad wydarzeniem objęły redakcje:

• ⁠ ⁠„Architektura & Biznes”,
• ⁠ ⁠„Zawód Architekt”,
• ⁠ ⁠„Architektura-murator”.

Edukacja przestrzenna, która inspiruje

Konkurs „Kształtowanie Przestrzeni” od lat zachęca młodych ludzi do aktywnego uczestnictwa w dyskusji o jakości otaczającego nas środowiska. Pokazuje, że architektura i urbanistyka nie są wyłącznie domeną specjalistów, lecz tematami bliskimi każdemu użytkownikowi przestrzeni.

Tegoroczna edycja po raz kolejny udowodniła, że młodzi ludzie potrafią dostrzegać problemy współczesnych miast i proponować odważne, kreatywne rozwiązania. Ich pomysły stanowią inspirację nie tylko dla rówieśników, ale także dla architektów, urbanistów i samorządowców.

Szczególne podziękowania kierujemy do osób odpowiedzialnych za organizację gali za ich zaangażowanie, poświęcony czas oraz wkład w przygotowanie wydarzenia: Anna Kulińska, Joanna Jaskułowska, Katarzyna Gucałło, Katarzyna Roszkowska, Ewa Szymańska-Sułkowska oraz Agnieszka Kantor-Kołodyńska.

Serdecznie gratulujemy wszystkim uczestnikom, wyróżnionym i laureatom 13. edycji konkursu „Kształtowanie Przestrzeni” oraz dziękujemy nauczycielom, opiekunom, jurorom i partnerom za zaangażowanie w rozwój edukacji architektonicznej i przestrzennej w Polsce.

Program Kształtowanie Przestrzeni organizowany przez Izba Architektów RP.